VS en Israël voeren grootschalige aanval uit op Iran; plannen aangepast om Khamenei te doden

VS en Israël vallen Iran aan in ongekende operatie

De Verenigde Staten en Israël hebben gezamenlijk een grootschalige militaire aanval uitgevoerd op Iran, waarbij militaire plannen op het laatste moment werden aangepast om te profiteren van wat betrokkenen omschreven als een 'unieke kans' om de Iraanse opperste leider Ayatollah Ali Khamenei te doden. Dat meldt de NOS op basis van berichtgeving van The New York Times, die zich beroept op inlichtingen van de CIA.

Timing aangepast op basis van inlichtingen

De CIA zou Khamenei al maandenlang nauwlettend hebben gevolgd, waarbij de dienst een gedetailleerd beeld opbouwde van zijn verblijfplaatsen en gedragspatronen. Net voordat de aanvallen 's nachts zouden worden uitgevoerd, kwamen nieuwe inlichtingen binnen waaruit bleek dat Khamenei en andere hoge functionarissen de volgende ochtend in Teheran bijeen zouden komen voor overleg.

Op basis van die informatie werd besloten de aanval te verplaatsen van de nacht naar de ochtend. Rond 09.40 uur lokale tijd troffen circa dertig Israëlische bommen de locatie waar de opperste leider zich op dat moment bevond, aldus ook The Wall Street Journal.

Volgens een Israëlische functionaris kwam de aanval voor Iran als een verrassing, vermoedelijk omdat Iran juist een nachtelijke aanval verwachtte.

Omvang van de operatie

In totaal namen naar verluidt zo'n 200 Israëlische gevechtsvliegtuigen deel aan de operatie, waarbij bijna 500 doelen werden aangevallen. Het Israëlische leger heeft deze cijfers zelf naar buiten gebracht.

Gelijktijdig voerden de VS honderden aanvallen uit op diverse locaties in Teheran en de rest van het land, gericht op hoge functionarissen, militaire commandanten en kritieke infrastructuur. Gevechtsvliegtuigen schakelden daarbij eerst de Iraanse luchtverdediging uit, zodat raketten en drones vrij spel kregen.

Naast Khamenei zouden ook legerleider Abdolrahim Mousavi, defensieminister Amir Nasirzadeh en Ali Shamkhani, hoofd van de Revolutionaire Garde, om het leven zijn gekomen. Op satellietbeelden zou te zien zijn dat het complex van Khamenei volledig is verwoest. De exacte omvang van de schade en het dodental waren een dag na de aanvallen nog moeilijk vast te stellen.

'Het is nu oorlog'

Defensie-expert Peter Wijninga van onderzoekscentrum HCSS liet zich in scherpe bewoordingen uit over de ernst van de situatie. "En dus is het oorlog", aldus Wijninga. "Je kunt nu niet meer spreken van een beperkte escalatie."

Hij verwacht dat het conflict geruime tijd zal aanhouden: "Gezien de doelen die ze hebben, moeten ze intensief blijven aanvallen om de overheidsstructuur van Iran, de hoofdkwartieren, de ministeries en de Revolutionaire Garde plat te leggen."

Regionale escalatie

Iran heeft gereageerd met raket- en droneaanvallen op landen in de regio, waaronder Israël en Golfstaten waar de VS militaire bases heeft. Tientallen steden in voornamelijk het westen en midden van Iran zijn aangevallen, en de operaties gaan door.

Landen als Bahrein, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Oman hebben te maken gehad met meerdere Iraanse droneaanvallen. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft wraak gezworen voor de dood van de ayatollah.

De onrust heeft zich inmiddels ook verspreid naar Pakistan en Irak, waar anti-Amerikaanse protesten plaatsvonden rond Amerikaanse consulaten.

Rond het Arabisch schiereiland heeft de VS de afgelopen weken naar eigen zeggen de grootste troepenmacht in decennia opgebouwd, met onder meer twee grote vliegdekschepen in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee.

Dit artikel is gebaseerd op lopende berichtgeving. De situatie is nog in ontwikkeling en niet alle claims zijn onafhankelijk geverifieerd.