Wetenschappelijk bewijs stapelt zich op: microplastics in kleding vormen mogelijk ernstig gezondheidsrisico

Microplastics in kleding: een groeiende zorg

Bijna elke kledingstuk dat synthetische vezels bevat — van een polyester sportshirt tot een nylon regenjas — laat bij elk wasbeurt en bij normaal gebruik microscopisch kleine plastic deeltjes los. Deze zogenoemde microplastics belanden vervolgens in het afvalwater, de lucht en uiteindelijk in het menselijk lichaam. Wetenschappers wereldwijd luiden steeds luider de alarm.

Wat zijn microplastics en waar komen ze vandaan?

Microplastics zijn plastic deeltjes kleiner dan vijf millimeter. In de context van textiel gaat het vaak om microvezels — haardunne draadjes die loskomen van synthetisch materiaal zoals polyester, nylon en acryl. Onderzoek van onder meer de University of California en de Aalborg University in Denemarken heeft aangetoond dat een enkele wasbeurt honderdduizenden tot miljoenen van deze vezels kan vrijlaten.

Naast het wassen komen microplastics ook vrij door mechanische wrijving: simpelweg het dragen van kleding zorgt ervoor dat vezels loslaten en in de lucht terechtkomen, waar ze ingeademd kunnen worden.

Bewijs voor schadelijkheid neemt toe

Lang gold de aanwezigheid van microplastics in het menselijk lichaam als een vastgesteld feit, maar bleven de gezondheidseffecten onduidelijk. Dat beeld verandert. Studies gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften als Science Advances en Environmental Research Letters beschrijven mogelijke ontstekingsreacties, oxidatieve stress en andere biologische effecten als gevolg van blootstelling aan microplastics.

Microplastics zijn inmiddels aangetroffen in menselijk bloed, longweefsel, de placenta en zelfs in hersenweefsel. De Europese Unie financiert meerdere onderzoeksprojecten om de langetermijngevolgen beter in kaart te brengen.

Politieke en industriële reactie

De Europese Commissie heeft microplasticvervuiling aangemerkt als een prioriteit binnen de Green Deal en de Circular Economy Strategy. Er worden maatregelen overwogen, waaronder verplichte filters op wasmachines en strengere eisen aan de samenstelling van textielproducten.

De mode-industrie, die voor een groot deel afhankelijk is van goedkope synthetische materialen, staat daarmee onder toenemende druk. Critici wijzen erop dat verduurzaming van de kledingindustrie niet alleen gaat over CO₂-uitstoot of waterverbruik, maar ook om de onzichtbare vervuiling die dagelijks vrijkomt in huishoudens.

Wat kunnen consumenten doen?

Experts adviseren consumenten om synthetische kleding op lagere temperaturen en met een kortere centrifugecyclus te wassen, en om gebruik te maken van speciale microplasticfilters die op de wasmachine geplaatst kunnen worden. Ook het kiezen voor kleding van natuurlijke materialen zoals katoen, wol of linnen kan de uitstoot van microvezels beperken.

Toch benadrukken onderzoekers dat individuele maatregelen niet voldoende zijn. Structurele veranderingen in de productie en regulering van textiel zijn noodzakelijk om de microplasticvervuiling op grote schaal terug te dringen.

---

Het wetenschappelijk debat over de exacte gezondheidseffecten van microplastics is nog gaande. Hoewel bewijs zich opstapelt, zijn definitieve conclusies over langetermijnschade aan de menselijke gezondheid nog niet getrokken.